Türk mitolojisinde Bulca Han kimdir?

Bulca Han, Türk ve Moğol mitolojisine göre Türklerin ve Moğolların ilk ve ortak atası olan kağan olarak tanımlanır.

Abulca (Amulca) Han veya Olca Han olarak da isimlendirilmiştir. İslâmiyet’in ve Arapçanın da etkisiyle zamanla ismi “Ebülce Han”a evrilmiştir. Atası Türk Han, oğulları ise Tatar Han ve Moğol Han’dır.

Bütün Türklerin Bulca Han’ın soyundan türediği iddia edilmektedir. İnanca göre tüm Türk boyları onun çocuklarının neslinden gelmektedir.

Bulca Han Nuh Peygamberin oğlu olarak kabul edilir. Hastalandığında kurt sütü içerek iyileşmiştir. İki oğlu vardır; Mugal Han ve Tatar Han1. Mugal Han, Moğolların ve Tatar Han ise Türklerin atasıdır.

Daha sonra Moğollar sekiz soydan, Türkler ise dokuz soydan çoğalırlar. Moğol’un soyunu Oğuz Han’la sürdürenler varsa da pek mantıklı görünmemektedir. Tatar Han üzerinden soyu şu şekilde sürer (Bulca Han’dan başlayarak):

1. Bulca Han,

2. Tatar Han,

3. Buka Han,

4. Alınca Han,

5. Atlı Han,

6. Atsız Han,

7. Ordu Han,

8. Baydu Han,

9. Sevinç Han.

– Mugal Han:

Bulca Han’ın oğludur. Moğolların atasıdır. Moğol (Mungal, Mongol) Han olarak da bilinir. Oğuz Han’ın amcası ve kaynatası olarak anlatılır. Sıkıntı verici, iç karatıcı bir bölgede yaşadıkları için bu adı aldıkları söylenir. Sözcük; sıkıntı vermek anlamlarını içerir. Moğolca Munu/Mung (Türkçe Bunu/Bung) fiilleri aklını yitirmek mânâsı taşır. Moğolca Munah (Türkçe Bunak) sözcükleri sersemlik belirtir ve yaşlılık nedeniyle aklını yitirmiş olan kişileri ifâde eder.

Evenk dilinde Mongnon şeklinde aynı anlama gelen bir sözcük vardır. Tatar’ın kardeşidir.

-Tatar Han

Bulca Han’ın oğludur. Türklerin atasıdır. Sözcük; at sürmek, hızlı gitmek anlamlarını içerisinde barındırır. Tatar sözcüğü aynı zamanda posta sürücüsü demektir. Mugal’ın kardeşidir.

-Buka Han

Tatar Han’ın oğludur. Buka/Büke/Böke isimleriyle bağlantılıdır. Kahraman demektir. Buga sözcüğü bazı Türk lehçelerinde Boğa, Moğolcada ise Geyik anlamına gelir. Eski Moğolca ve Tunguzca Buk, endişe, kaygı gibi anlamlar taşır. Maçu dilinde boğa mânâsı taşır.

-Alınca Han

Türklerin atası olan kağan. Alınça (Aluncak) Han olarak da bilinir. Bulca Han’ın soyundan gelir. Türk boyları onun çocuklarının soyundan türemiştir. Sözcük; alınan (kendisinden soy alınan) ve ayrıca önyüz, bir şeyin ön tarafı demektir. Moğolcada Elünce sözcüğü Ced (Atalar) demektir.

Etimolojik olarak Bulca Han Bul kökünden gelir. Bulan, bulunan, bulucu demektir. Ganimet anlamına da gelir.

Olca Han ise Ol kökünden gelir. Olan, var olan demektir. Ganimet anlamına gelir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*